2004

Artikel Biscaya : St. Jacobiparochie, 2 september 2004.

De videocamera van kunstenaar José Miguel Biscaya staat gericht op de windmolen aan de Oudebildtdijk 722. De wind waait 2 tot 3 meter per seconde, net genoeg windkracht om de wieken te laten draaien.

De Portugees José Miguel Biscaya werd uitgenodigd door Media Art Friesland Festival om een kunstwerk te maken. Geïnspireerd door draaiingen, het vlakke landschap en de hoge windmolens wilde Biscaya graag opnames op een windturbine. Er werd contact gelegd met Hoekstra Suwâld BV die al eerder kunstenaars technisch ondersteunde bij het ontwikkelen van hun werk.

De windturbine, een Lagerwey 18/80, met twee wieken staat op het erf van de familie de Jong. De familie stond open voor een experiment met hun windmolen. Biscaya wijst naar boven. Op 37,5 meter hoogte bevestigt monteur Lammert Kingsbergen een draadloze camera op de kap van de windmolen. “Ja, ik heb beeld”, roept Biscaya beneden. Monteur Kingsbergen komt omlaag en start de windmolen. De wind is gaan liggen. Een spannend moment, afwachten en dus tijd voor koffie. Na een half uur wordt besloten om de wieken een handje te helpen. Handmatig krijgen de wieken een zetje. Ze gaan langzaam draaien. “Ongelofelijk, wat een uitzicht. En wat een prachtig effect”, zegt Biscaya verheugd. Na 45 minuten wordt de molen stopgezet en er wordt overlegd hoe de tweede camerapositie wordt opgesteld.

De familie de Jong, in drie generaties, komt kijken hoe het gaat. Boer Gerben controleert gelijktijdig zijn aardappels en de jongste dochter Annette wandelt met haar dochters, Itte en Siet. Hun oudste dochter, Petronella, is net terug uit Athene waar zij als zeilster deelnam aan de Olympische Spelen. “Hoe gaat het met de opnames?”, vraagt ze. “Goed, de camera wordt nu langs van de wiek bevestigd. Je hebt zelf zeker veel camera’s gezien in Athene. Gefeliciteerd trouwens met de vierde plaats, een geweldige prestatie”, zegt Biscaya. “Lunch op het terras” roept Itte, de vrouw van Gerben. De wieken draaien weer en de camera loopt.

Na de lunch worden de volgende cameraposities besproken. “Kunnen we nu de camera aan de binnenkant van de wiek plaatsen, zodat hij ook een deel van de molen zelf kan opnemen?”, stelt Biscaya voor. “Prima”, zegt Kingsbergen en doet zijn bergbeklimmerpak weer aan en stijgt de trap op. Na bevestiging staan beide mannen versteld te kijken naar het scherm van de camera beneden. “Ziet er goed uit”, zegt Kingsbergen. Er wordt gesproken over welk effect de beelden zullen hebben als het vertoond wordt op het bioscoopscherm. Biscaya is ook blij verrast met de beeldstoringen die ontstaan en de geluiden die de turbine maakt. “Misschien kunnen we straks als afsluiting nog de camera aan de buitenzijde van de wiek bevestigen”, vraagt hij. “Ja, dat kan”, zegt Kingsbergen. De molen wordt gestopt. De monteur klimt weer omhoog. De laatste 45 minuten worden opgenomen en dan is het experiment afgerond.

Het werk van monteur Kingsbergen zit erop. Biscaya kan nu zijn ruwe beeldmateriaal gaan bekijken en zijn kunstwerk in opdracht maken. Beide mannen zijn tevreden over de samenwerking en het verloop van de dag. De familie de Jong wordt bedankt voor hun gastvrijheid. “We zien elkaar bij de première tijdens de opening van het festival. Op zaterdag 18 september in Theater Romein te Leeuwarden om 20:30 uur”.